De strook muur tussen je werkblad en je bovenkasten is de meest bekeken en meest bespatte plek van je hele keuken. Een keuken achterwand moet dus tegen vet, stoom en hete pannen kunnen, en ondertussen ook nog de toon zetten voor de rest van de ruimte. Hieronder vind je acht materialen op een rij, met dikte, prijsindicatie en onderhoud erbij.
Toen wij onze eigen keuken opnieuw indeelden, twijfelden we maandenlang tussen tegels en glas. Uiteindelijk viel de keuze op twee vragen: hoeveel voegen wil je poetsen, en hoe vaak wil je van kleur kunnen wisselen? Die twee komen hieronder telkens terug.
- Waar moet een keuken achterwand aan voldoen?
- Tegels en steen als achterwand in de keuken
- Glas en metaal: een achterwand zonder voegen
- Betaalbare achterwanden voor de keuken
- Wat kost een keuken achterwand per materiaal?
- Hoe monteer je een achterwand in de keuken?
- Welke achterwand past bij jouw keuken?
Waar moet een keuken achterwand aan voldoen?
Aan drie dingen: schoon te vegen met een gewone doek, bestand tegen warmte en vocht, en passend bij het blad ervoor. Een keuken achterwand loopt standaard van het werkblad op 90 tot 92 centimeter hoogte tot de onderkant van je bovenkasten op 145 tot 150 centimeter. Je werkt dus meestal met een strook van 55 tot 65 centimeter hoog.
Let bij het uitmeten op deze punten:
- Achter een inductiekookplaat houd je minstens 65 centimeter vrij tot de afzuigkap, bij gas 75 centimeter.
- Stopcontacten zet je ongeveer 15 centimeter boven het blad, nooit recht boven een kookzone.
- Reken op een kitvoeg van 3 tot 5 millimeter tussen blad en wand, zodat er geen vocht achter kruipt.
- Meet de wand op drie hoogtes. Oude muren lopen zomaar een centimeter uit het lood.
Tegels en steen als achterwand in de keuken
De harde materialen zijn de klassiekers achter het aanrecht. Ze gaan tientallen jaren mee en kunnen tegen bijna alles, maar ze willen wel een vlakke ondergrond en een nette voeg.
1. Keramische tegels
De veiligste keuze, en meteen de meest veelzijdige. Een metrotegel van 7,5 bij 15 centimeter geeft die vertrouwde klassieke look, een tegel van 60 bij 60 juist een rustig vlak met nauwelijks voegen. Houd 2 tot 3 millimeter voegbreedte aan en kies achter de kookzone een grijze of antracietkleurige voeg. Wit verkleurt daar binnen een jaar, gegarandeerd. Keramiek kan tegen hete pannen en is met een sopje zo weer schoon.
2. Natuursteen
Marmer en graniet geven je keuken meteen allure, met die levende tekening in het oppervlak. Marmer is wel poreus: citroensap, rode wijn en azijn laten doffe plekken achter, en je moet het jaarlijks impregneren. Graniet is harder en veel minder gevoelig. Reken op platen van 20 millimeter dik, of tegels van 10 millimeter.
3. Kwartscomposiet
Composiet is de nette oplossing als je het materiaal van je werkblad wilt laten doorlopen tot tegen de bovenkasten. Niet elk blad leent zich daarvoor, dus vergelijk de keukenbladmaterialen voordat je bestelt. Eén doorlopend vlak, geen enkele voeg, precies dezelfde kleur en structuur als je blad. Dat kan als volledige achterwand of als spatrand van 10 tot 20 centimeter hoog.
Glas en metaal: een achterwand zonder voegen
Wil je nooit meer een voeg poetsen? Dan kom je bij glas of metaal uit. Allebei worden ze op maat gemaakt, dus je meet één keer en dan moet het gewoon kloppen.
4. Gehard glas
Een glazen achterwand is 6 millimeter dik gehard glas, aan de achterkant gelakt in de kleur die jij kiest. Voordeel: één vlak, geen voeg, en met een doek in twintig seconden schoon. Nadeel: elke uitsparing voor stopcontacten en kranen moet vooraf gefreesd worden, want boren in gehard glas gaat niet. Reken op een paar weken levertijd en meet millimetervast in.
5. Roestvrij staal
RVS komt uit de professionele keuken en dat zie je: hittebestendig, hygiënisch, onverwoestbaar. Een plaat van 0,8 tot 1,2 millimeter wordt op multiplex van 12 millimeter gelijmd en zo tegen de wand gezet. Kies geborsteld staal, want spiegelend RVS toont elke vingerafdruk. Prachtig in combinatie met warm hout of een diepgroene keukenkast.
Betaalbare achterwanden voor de keuken
Klein budget voor de keuken, of woon je in een huurhuis? Deze drie zijn snel geplaatst en net zo snel weer vervangen.
6. HPL-paneel
Een kunststof paneel van ongeveer 6 millimeter dik, op maat gezaagd en met montagekit op een vlakke wand geplakt. Er zijn uitvoeringen met een betonlook, een houtnerf of een effen kleur. Leg de naden nooit recht achter de kookplaat en werk de randen af met een dunne kitvoeg.
7. Afwasbare muurverf of lak
De snelste en goedkoopste ingreep die er is: een watergedragen lak of reinigbare muurverf op de wand die er al staat. Prima achter een aanrecht of koffiehoek, minder handig pal achter de kookplaat. Combineer het met opgefriste keukenkastjes en je keuken oogt zo weer nieuw. Het mooiste eraan? Je wisselt in één zaterdag van kleur, en over drie jaar doe je gewoon weer wat anders.
8. Betonstuc of microcement
Een minerale afwerking van 2 tot 3 millimeter, in twee lagen aangebracht en daarna afgesloten met een coating. Je krijgt een doorlopend vlak zonder voegen dat gewoon om de hoek mee kan lopen, met een levendige wolkige structuur waar ik zelf erg zwak voor ben. Laat het minstens drie dagen uitharden voordat de coating erop gaat, en gebruik nooit schuurmiddel bij het schoonmaken.
Wat kost een keuken achterwand per materiaal?
De bedragen hieronder zijn ruwe indicaties per vierkante meter voor materiaal, zonder montage. In een gemiddelde keuken gaat het om 2 tot 4 vierkante meter, dus het gat tussen de goedkoopste en de duurste optie valt in de praktijk best mee.
| Materiaal | Prijs per m2 | Onderhoud | Zelf te doen |
|---|---|---|---|
| Keramische tegel | 25 tot 70 euro | Voegen bijhouden | Ja, met geduld |
| Natuursteen | 120 tot 300 euro | Jaarlijks impregneren | Nee |
| Kwartscomposiet | 200 tot 400 euro | Weinig | Nee |
| Gehard glas | 150 tot 350 euro | Doek en glasreiniger | Montage wel |
| Roestvrij staal | 150 tot 300 euro | Vingerafdrukken | Montage wel |
| HPL-paneel | 40 tot 120 euro | Weinig | Ja |
| Afwasbare verf | 10 tot 25 euro | Om de paar jaar | Ja |
| Betonstuc | 80 tot 200 euro | Coating bijwerken | Met ervaring |
Hoe monteer je een achterwand in de keuken?
In vier stappen, en die eerste mag je echt niet overslaan. Een wand die niet vlak en droog is, laat elk materiaal binnen een jaar los.
- Controleer de wand met een rei van 2 meter. Verschillen groter dan 3 millimeter trek je vlak met een egalisatielaag.
- Teken de hoogtelijn af met een laser of waterpas en markeer de plek van stopcontacten, kraan en afzuigkap.
- Zet het materiaal: tegels in tegellijm met een tandspaan van 6 millimeter, panelen en glas op montagekit in rupsen van ongeveer 20 centimeter.
- Werk de onderrand en de hoeken af met sanitairkit, in dezelfde kleur als de voeg of het blad.
Pak je in dezelfde klus meer aan? Houd dan deze volgorde aan: eerst het leidingwerk, dan de vloer, dan het blad, en pas daarna de achterwand. Wil je je keukenkraan vervangen, doe dat dan voordat de wand dichtzit. Ook je vloertegels voor de keuken kies je het liefst in dezelfde ronde. Dan passen kleuren en voegen straks bij elkaar.
Welke achterwand past bij jouw keuken?
Kies op basis van hoe je kookt en hoe lang je nog in dit huis blijft:
- Kook je dagelijks uitgebreid en spat het alle kanten op? Neem keramiek of RVS achter de kookzone.
- Heb je een hekel aan voegen poetsen? Ga voor glas, composiet of betonstuc.
- Wil je over drie jaar weer iets anders? Verf of een HPL-paneel is je vriend.
- Heb je een strak doorlopend werkblad? Laat datzelfde materiaal doorlopen als achterwand.
- Woon je in een huurhuis? Een los paneel op kit is de veiligste zet.
Denk bij je keuze ook even aan het licht, want een glanzende achterwand kaatst de lampen boven je werkblad zo terug in je ogen. Met goed licht in je keuken op de juiste plek verdwijnt die spiegeling grotendeels. Bouw je door naar het midden van de ruimte? Dan is een keukeneiland de logische volgende stap, en bepaalt de achterwand mee welke kleur dat eiland krijgt.
Meet vanavond gewoon even je strook op, van blad tot bovenkast, en leg twee stalen naast je werkblad. Negen van de tien keer is de knoop binnen vijf minuten doorgehakt. Welk materiaal wint bij jou?
