Kleine tuin inrichten: 9 ideeën die je tuin groter laten voelen

Zes bij vier meter, een schutting rondom en een terras dat de halve tuin opslokt. Wie een kleine tuin gaat inrichten denkt al gauw dat er weinig te kiezen valt. Precies andersom! Op weinig vierkante meters telt elke beslissing dubbel, en een tuin van 25 vierkante meter kan ruimer voelen dan eentje van 60.

Hieronder vind je negen ideeën, netjes gegroepeerd van de vloer naar de hoogte en het groen, met alle maten erbij zodat je meteen kunt narekenen wat past. Mijn eigen stadstuintje is 4,5 bij 5 meter en werd pas echt ruim toen ik de bestrating draaide en drie potten wegdeed.

Kleine tuin inrichten: waarom één lijn alles verandert

Een kleine tuin voelt ruim zodra je oog één lange lijn kan volgen. Loopt die lijn na drie meter dood op een schutting, dan stopt je tuin daar ook. Loopt hij diagonaal van de achterdeur naar de verste hoek, dan win je zomaar twee meter gevoel.

Een kleine tuin inrichten begint dus met bepalen waar die lijn ligt. Ga in de deuropening staan en kijk waar je blik als eerste naartoe schiet. Dat punt geef je een bestemming: een boompje, een bank, een bak met één forse plant. Alles wat je daarna inricht, versterkt die richting.

Teken je tuin daarna uit op ruitjespapier, schaal 1 op 50. Deze basismaten houd je bij de hele inrichting aan:

• Een looppad is minstens 60 centimeter breed, 80 centimeter als je er met een kruiwagen langs wilt.
• Achter een stoel heb je 70 centimeter nodig om fatsoenlijk aan te schuiven.
• Een border die ondieper is dan 60 centimeter geeft planten te weinig ruimte om vol te worden.

Idee 1 tot 3: begin bij de vloer van je tuin

De bestrating beslaat in een kleine tuin zomaar zestig procent van het oppervlak. Bij het inrichten valt hier dus de meeste winst te halen.

Idee 1: leg de tegels in de langste richting. Leg het verband in de lengte van je tuin, of draai het 45 graden. Zo’n diagonaal maakt de zichtlijn langer dan de tuin zelf is, en dat scheelt echt een halve meter gevoel. Reken bij een verdraaid verband wel op zo’n tien procent zaagverlies.

Idee 2: kies één materiaal en één formaat. Grote tegels van 60 bij 60 of 80 bij 80 centimeter geven minder voegen en dus een rustiger vlak. Een terras van houten vlonders werkt net zo, zolang je alle planken dezelfde kant op legt. Wissel je toch af, blijf dan bij twee materialen die qua kleur bij elkaar liggen, zoals grijs beton met vergrijsd hout.

Idee 3: maak één niveauverschil. Eén trede van 15 tot 18 centimeter deelt je tuin in twee zones, zonder dat je er een schutting of haag voor nodig hebt. Een verhoogd vlonderdeel van 2 bij 2 meter achterin voelt als een aparte kamer, terwijl je nul vierkante meter inlevert.

Idee 4 en 5: hoogte gebruiken in een kleine tuin

Op de grond is de ruimte op, in de hoogte niet. Hier pakt het inrichten van een kleine tuin de meeste winst.

Idee 4: laat het groen omhoog klimmen. Span roestvrijstalen draden of een houten rek op 20 centimeter van de schutting, zodat er lucht achter blijft en het hout kan drogen. Zo’n rek is trouwens het halve werk voor een verticale tuin vol kruiden en varens. Een klimhortensia, clematis of druif vult een vlak van 2 bij 2,5 meter in twee tot drie seizoenen helemaal op.

Idee 5: werk met bakken op drie hoogtes. Zet plantenbakken van 30, 60 en 90 centimeter hoog in een groepje bij elkaar. Je oog leest hoogteverschil namelijk als diepte. Kies liever drie forse bakken dan twaalf potjes, dat scheelt ook nog eens water geven: een bak van 50 liter droogt veel trager uit dan een pot van 5 liter.

Idee 6 en 7: groen dat een kleine tuin groter maakt

Bij het inrichten van weinig meters geldt: minder soorten is bijna altijd meer ruimte.

Idee 6: beperk je tot vier of vijf soorten. Herhaal ze in groepjes van drie of vijf door de hele tuin. Die herhaling laat je oog dóórlopen in plaats van bij elke plant te stoppen. Een combinatie die het bijna altijd doet: een grasachtige, een bladplant met groot blad, een bloeier en één stevige groenblijvende.

Idee 7: maak de achtergrond donker. Schilder de schutting in een diepe tint, zwartgroen of antraciet bijvoorbeeld. De grens vervaagt en het frisse groen ervoor springt er juist uit. Zo’n donkere schutting levert je meteen wat extra privacy op, want je oog blijft er simpelweg minder aan hangen. Een lichte schutting doet precies het omgekeerde en trekt de wand naar voren.

Idee 8 en 9: een zitplek die je tuin ruimer maakt

Idee 8: kies één ruim zitelement in plaats van drie losse. Een hoekbank langs de schutting van 180 bij 140 centimeter houdt het midden van de tuin vrij, terwijl drie losse stoelen die ruimte juist versnipperen. Voor twee personen is een tafel van 70 bij 70 centimeter genoeg, voor vier reken je op 80 bij 120 centimeter.

Idee 9: voeg laag licht en een beetje water toe. Drie grondspots van 3 watt langs je zichtlijn maken de tuin ’s avonds veel dieper dan een felle wandlamp bij de deur ooit doet. Ga voor warmwit rond 2700 kelvin. En een waterbak van 60 bij 60 bij 40 centimeter? Die geeft weerspiegeling, geluid en binnen één seizoen vogels op bezoek.

Welke planten en schermen passen in een kleine tuin?

Je zoekt hoogte zonder diepte. Dit zijn de oplossingen die met weinig grondoppervlak toch een groen scherm opleveren.

Let bij bakken op gewicht en afwatering: zet ze op pootjes of tegeldragers van 2 centimeter, anders staan de wortels na een natte week gewoon in het water. Heb je maar een paar vierkante meter buiten, dan pak je het inrichten net zo aan als bij het stylen van een balkon.

Wat maakt een kleine tuin juist voller?

Meestal niet het aantal spullen, maar de plek waar ze staan. Dit zijn de misgrepen die ik telkens weer zie bij het inrichten van een kleine tuin:

• Alles langs de randen zetten, waardoor het midden een lege bak wordt en de schuttingen extra opvallen.
• Twintig losse potten in allerlei formaten en kleuren, die samen een rommelig randje vormen.
• Een gazonnetje van 6 vierkante meter dat je nauwelijks gebruikt en wél elke week maait.
• Een schuurtje pal in de zichtlijn, in plaats van in de hoek waar je toch nooit kijkt.
• Vier verschillende bestratingsmaterialen, waardoor de vloer onrustig oogt.

De kleinste tuinen zijn vaak de fijnste, juist omdat elke keuze er meteen te zien is. Ga dit weekend eens in je achterdeur staan en kijk waar je blik blijft hangen. Verplaats één bak naar dat punt, draai je zitje een kwartslag, en je voelt meteen wat het inrichten met je kleine tuin doet. Gewoon doen!