Matras kiezen: welk matras past bij jou?

Een matras kiezen is een van de weinige aankopen waar je de komende tien jaar élke nacht op ligt. En toch beslissen de meesten van ons er in twintig minuten over, ergens tussen twee boodschappen door. Zonde! Met vier vragen kom je namelijk al een heel eind.

Hieronder beantwoord ik de vragen die telkens terugkomen: over hardheid, over vulling, over maat, en over hoe je een matras test voordat je hem je slaapkamer in draagt. Ik heb zelf jaren op een veel te zacht exemplaar geslapen, dus ik weet precies hoe dat voelt in je onderrug.

Matras kiezen: waar begin je?

Bij je slaaphouding, je gewicht en je lengte. Die drie samen bepalen zo’n tachtig procent van de keuze, de rest is comfort en smaak. Een matras kiezen draait niet om welk matras het beste is, maar om welk matras jouw wervelkolom recht houdt terwijl jij ligt te dromen.

Denk even aan een hangmat en een plank. In een hangmat zakt je heup weg en buigt je rug door. Op een plank blijft je schouder steken en druk je je heup plat. Jij zoekt precies de tussenweg: stevig genoeg om je bekken te dragen, zacht genoeg om je schouder te laten inzakken.

• Zijslapers hebben meer inzinking nodig bij schouder en heup, anders slaapt je arm in.
• Rugslapers willen steun in de lende, met hooguit 2 centimeter holte onder de onderrug.
• Buikslapers hebben juist een stevigere ondergrond nodig, zodat de buik niet in een kuil hangt.

Welke hardheid moet ik kiezen?

Kiezen doe je op lichaamsgewicht, niet op wat lekker aanvoelt in de winkel. Een matras dat na tien seconden zalig zacht lijkt, is na zes uur vaak gewoon te slap. Als vuistregel werkt deze verdeling prima:

• Tot 60 kilo: zacht tot medium, meestal aangeduid als H1 of H2.
• 60 tot 80 kilo: medium, H2 of H3.
• 80 tot 100 kilo: stevig, H3.
• Boven de 100 kilo: extra stevig, H4, en let dan ook op de dikte.

Let op: die aanduidingen zijn nergens genormeerd. H3 bij de ene fabrikant voelt heel anders dan H3 bij de andere. Gebruik ze als richting en ga daarna zelf liggen. Ben je lang? Kies dan liever iets steviger, want je gewicht verdeelt zich over meer oppervlak en hetzelfde matras voelt dan zachter.

Welk type matras past bij mijn manier van slapen?

De vulling bepaalt hoe je matras veert, hoeveel warmte het vasthoudt en hoe goed het beweging opvangt. Dit zijn de vier types die je in de praktijk tegenkomt.

Slaap je warm? Dan liggen pocketvering en latex een stuk frisser dan traagschuim, dat je lichaamswarmte langer vasthoudt. Wil je juist zo min mogelijk van je partner voelen, dan is traagschuim een uitkomst. Kijk bij het kiezen ook naar het aantal comfortzones: vijf tot zeven zones geven je schouder ruimte en je lende steun, zolang die zones ook echt op jouw lengte vallen.

Ga je voor natuurlijke vullingen als latex, wol of paardenhaar, dan tellen de voordelen van een eco-vriendelijk matras meteen mee in je afweging. Zulke vullingen ademen goed, gaan jarenlang mee en je ligt er met een geruster gevoel op.

Welke maat matras heb ik nodig?

De lengte bereken je zo: je lichaamslengte plus 20 centimeter. Ben je 1,85 meter, dan is 200 centimeter krap en slaap je lekkerder op 210. In de breedte is 80 tot 90 centimeter per persoon het minimum, 100 centimeter is pas echt ruim.

• Eenpersoons: 80 bij 200 of 90 bij 200 centimeter.
• Twijfelaar: 120 bij 200 centimeter, heerlijk voor één persoon die graag spreidt.
• Tweepersoons: 140, 160 of 180 bij 200 centimeter.
• Extra lang: 90 bij 210 of 180 bij 210 centimeter.

De dikte zegt minder dan je zou denken. Voor schuim is 18 tot 22 centimeter genoeg, voor pocketvering ligt 22 tot 25 centimeter meer voor de hand. Kijk vooral naar de hoogte van je bed inclusief matras: zit de bovenkant rond de 55 centimeter, dan stap je er ’s ochtends soepel uit.

Hoe kom je er samen uit als jullie anders slapen?

Met twee losse matrassen op één bodem. Dat scheelt vijftig kilo getil bij het verschonen én jullie kunnen allebei een eigen hardheid kiezen. Bij een bed van 180 centimeter breed leg je twee matrassen van 90, met een dunne splitovertrek of naadvuller ertussen tegen die vervelende spleet.

Scheelt jullie gewicht meer dan 25 kilo? Dan is één matras bijna altijd een compromis waar allebei op inlevert. Kiezen jullie toch voor één matras, neem dan pocketvering met zoveel mogelijk veren en leg er een topper op die het verschil verzacht.

Hoe test je een matras voordat je hem koopt?

Door er minstens tien minuten op te gaan liggen, in de houding waarin je normaal in slaap valt, met een kussen van de dikte die je thuis ook gebruikt. Even op je rug ploffen zegt niks. Loop daarna deze punten na:

1. Ga op je zij liggen en laat iemand kijken of je wervelkolom een rechte lijn maakt.
2. Draai een paar keer om. Kost dat moeite, dan ligt het matras te zacht voor jou.
3. Schuif je hand onder je onderrug. Past er een vuist tussen? Te stevig.
4. Vraag naar de proefperiode. Dertig tot honderd nachten thuis proefslapen zegt zoveel meer dan een kwartier in een showroom.

En vergeet de bodem niet! Een lattenbodem met verstelbare schuiven laat een matras heel anders werken dan een dichte plaat, en op zo’n dichte plaat kan schuim nauwelijks ventileren. Vervang bodem en matras dus het liefst samen.

Hoe lang gaat een matras mee?

Acht tot tien jaar bij normaal gebruik. Je merkt het einde aan een kuil van meer dan 3 centimeter, aan wakker worden met een stijve rug, of aan het feit dat je in een hotelbed beter slaapt dan thuis. Met wat onderhoud rek je die jaren nog wel op:

• Sla je dekbed elke ochtend twintig minuten terug, zodat het vocht van de nacht kan verdampen.
• Draai het matras elke drie maanden van kop naar voet, en keer het als het keerbaar is.
• Was de afritsbare tijk twee keer per jaar op 60 graden tegen huisstofmijt.
• Leg een molton tussen matras en hoeslaken als vochtbuffer.

Een fris matras is het halve werk, de rest van je slaapkamer doet de andere helft. Zacht textiel en gedimd licht maken van je bed vrij eenvoudig een luxe suite, en met kalme kleuren en natuurlijke materialen kies je meteen voor een rustgevende slaapkamer. Zo werkt de hele kamer mee aan een betere nacht.

Korte vragen over een matras kiezen

De vragen die na alle uitleg meestal nog blijven hangen, kort beantwoord.

• Is duur altijd beter? Nee. Boven een bepaald bedrag betaal je vooral voor afwerking en tijk, niet voor betere steun.
• Helpt een topper bij een te hard matras? Zeker, een topper van 6 tot 8 centimeter verzacht merkbaar. Bij een doorgezakt matras doet hij niets.
• Moet ik een nieuw matras eerst laten luchten? Leg het twee dagen open in een geventileerde kamer voordat je erop slaapt.
• Kan ik online een matras kiezen? Prima, mits je een ruime proefperiode en gratis retour hebt.
• Hoe zwaar mag een matras zijn? Boven de 40 kilo wordt keren echt een klus voor twee.

Nog meer praktische woonartikelen vind je op Mijnfijnehuisje. Ga vanavond eens op je zij liggen en voel of je schouder wegzakt of blijft steken. Dat ene testje vertelt je meer dan tien reviews, en ineens is een matras kiezen een stuk makkelijker. Slaap lekker!