Woonkamer indelen: in 6 stappen naar een indeling die werkt

Je woonkamer indelen begint niet met het verschuiven van de bank, maar met een rolmaat en een vel papier. Klinkt saai, ik weet het. Toch is dit precies het moment waarop je bepaalt of je straks een kamer hebt waar alles vanzelf op zijn plek valt, of eentje waar je eeuwig langs een hoek schuurt.

De woonkamer is meestal de grootste ruimte van je huis en tegelijk de hardst werkende: eten, tv kijken, lezen, werken, bezoek ontvangen. Toen ik onze eigen kamer van 4,20 bij 6,80 meter voor de derde keer omgooide, zat de winst niet in nieuwe meubels. Het waren twintig centimeter extra looppad. Alle maten die je daarvoor nodig hebt, krijg je hieronder mee.

Woonkamer indelen: waar begin je?

Bij de dingen die je niet kunt verplaatsen. Een woonkamer indelen lukt pas als je weet waar de deuropening zit, waar het raam licht binnenlaat, waar de radiator hangt en waar je stopcontacten zitten. Die vaste punten vullen samen al zo’n zestig procent van je indeling in. Pas daarna gaat het over de bank.

Leg dit klaar voordat je begint:

• Een rolmaat van minstens 5 meter, of een lasermeter als je die hebt liggen.
• Ruitjespapier en een potlood, schaal 1 op 50 (één hokje van 5 mm is 25 centimeter).
• Een rol schilderstape om vlakken op de vloer af te plakken.
• Karton, om je meubels op schaal uit te knippen.
• Je telefoon, zodat je van elke opstelling een foto hebt om later te vergelijken.

Stap 1: meet de woonkamer op voordat je gaat indelen

Meet de lengte, de breedte en de hoogte, en teken daarna elk obstakel erbij. Een woonkamer indelen op gevoel gaat mis op het moment dat blijkt dat de kastdeur niet meer open kan. Noteer per wand de vrije lengte tussen de hindernissen, want dat is de maat waar je meubel echt in moet passen.

Zet dit sowieso op je plattegrond: de draairichting van elke deur, de breedte van de vensterbank, de hoogte en breedte van de radiator, elk stopcontact en de plek van de cv-leidingen. En meet ook even de diagonaal van de kamer. Bij een rechthoekige ruimte zijn beide diagonalen gelijk. Scheelt het meer dan 3 centimeter? Dan staan je muren niet haaks, en daar wil je bij een kastwand echt van weten.

Stap 2: verdeel de woonkamer in zones

Een woonkamer indelen is in de kern niets anders dan vierkante meters verdelen over functies. Schrijf op wat je in die ruimte doet en geef elke bezigheid een eigen hoek. Voor een gemiddelde kamer van 25 tot 35 vierkante meter werken drie zones heerlijk: zitten, eten, en een derde zone naar keuze. Lezen, werken, spelen, jij mag kiezen.

Rond de eettafel houd je 90 centimeter aan tot de dichtstbijzijnde wand of kast, zodat iemand achter een zittende gast langs kan. Bij 75 centimeter moet die gast aanschuiven, en dat wordt op een verjaardag een dansje. Heb je een smalle pijpenla van 3,20 meter breed? Optische trucs die een kleine woonkamer groter laten lijken, doen daar wonderen. Zet je zones bovendien achter elkaar in plaats van naast elkaar, en gebruik een open kast of een vloerkleed als scheiding.

Stap 3: waar zet je de bank in je woonkamer?

De bank is je grootste meubel, dus die zet je als eerste op de tekening. En nee, niet automatisch tegen de langste muur. Kijk eerst naar je uitzicht en naar de plek waar het daglicht binnenvalt. Een bank met de rug naar het raam geeft vaak de rustigste indeling, simpelweg omdat je dan de hele kamer overziet.

Deze afstanden houd je aan in je woonkamer:

1. Tussen bank en salontafel: 40 tot 45 centimeter. Net genoeg om erlangs te schuiven en je kopje te pakken.
2. Tussen bank en tv: 2,5 keer de schermdiagonaal. Bij een 55 inch scherm is dat ongeveer 3,10 meter.
3. Tussen twee zitmeubels die met elkaar in gesprek staan: maximaal 2,40 meter, anders praat je tegen elkaar op.
4. Achter een bank die vrij in de ruimte staat: 60 centimeter looppad, liever 75.
5. Tussen bank en wand: laat 5 centimeter lucht, dan schuurt de bekleding niet langs de muur.

De tv-hoek vraagt bij het indelen om wat extra denkwerk, want daar komen kabels, stroom en zichtlijnen samen. Een zelfgebouwde tv wand vangt die rommel achter één strak vlak weg. Meet dan wel eerst de hoogte van je stopcontacten op.

Stap 4: houd de looplijnen door de woonkamer vrij

Teken met een pen de routes die je dagelijks loopt: van de deur naar de bank, van de keuken naar de tafel, van de tafel naar het terras. Elke route krijgt minimaal 70 centimeter breedte, de hoofdroute door de kamer 90. Loopt zo’n route dwars door je zithoek, dan zit je daar nooit echt rustig.

Denk aan een tuinpad. Mensen lopen de kortste route, hoe mooi je het meubelplan ook bedacht hebt. Verzet dus liever die kast dan te hopen dat iedereen netjes omloopt. En meubels in een looplijn verzamelen niet alleen blauwe plekken, maar ook losse spullen. Met slimme opbergtips voor een kleine woonkamer houd je die stapeltjes uit de looproute. Een mand naast de deur doet al de helft van het werk.

Stap 5: verdeel het licht over de woonkamer

Elke zone krijgt zijn eigen lichtpunt. Eén plafondlamp in het midden maakt de hoeken donker en slaat de sfeer plat, echt zonde. Reken in een gemiddelde woonkamer op drie tot vijf lichtbronnen, op verschillende hoogtes: hangend boven de tafel, staand naast de bank, laag op een dressoir.

Deze hoogtes en waarden werken bij het indelen van je verlichting:

• Hanglamp boven de eettafel: onderkant op 75 tot 85 centimeter boven het blad.
• Vloerlamp bij de leesstoel: lichtbron op ongeveer 130 centimeter, net boven je schouder als je zit.
• Kleurtemperatuur: 2200 tot 2700 kelvin voor warm licht. Boven de 3000 kelvin voelt het al snel als een kantoor.
• Zet minstens twee lampen op een dimmer. Je kamer krijgt ’s avonds meteen een ander karakter.

Zo’n leeshoek staat of valt trouwens met dat ene lampje in de hoek. Een stoel met een hoge rug, een klein kleedje en een plank binnen handbereik maken die plek in één middag af.

Stap 6: test de indeling voordat je alles vastzet

Plak de contouren van je nieuwe indeling met schilderstape op de vloer en laat het twee dagen liggen. Binnen een halve dag voel je al of dat looppad van 70 centimeter klopt, of dat je er telkens met je heup langsschuurt. Pas daarna schroef je de tv-beugel vast of boor je de plankdragers.

Loop tijdens die testdagen deze vragen af. Wil je juist minder spullen om je heen, dan brengt de aanpak van een minimalistische woonkamer je verder bij het schrappen. Kun je met een volle wasmand van de deur naar de bijkeuken lopen? Kan een eetkamerstoel 60 centimeter naar achteren zonder ergens tegenaan te stoten? En zie je vanaf jouw vaste plek op de bank iets moois, of staar je tegen een kale hoek?

Fouten bij het woonkamer indelen die je zo voorkomt

De meeste indelingen stranden op dezelfde handvol misgrepen. Ik kwam ze bij mezelf allemaal tegen, dus schaam je vooral niet:

• Alle meubels tegen de wanden schuiven, waardoor het midden een leeg gat wordt en je zithoek uit elkaar valt.
• Een vloerkleed van 160 bij 230 centimeter kiezen terwijl je bank al 210 breed is. Ga voor 200 bij 300 en zet de voorpoten erop.
• Een salontafel nemen die hoger is dan de zitting van de bank, zodat je er telkens overheen moet reiken.
• Vergeten dat een uitschuifbare eettafel 40 tot 60 centimeter extra vraagt zodra er bezoek komt.
• Een hoekbank kopen zonder die hoek eerst met tape af te plakken. Die dingen zijn vaak 20 centimeter groter dan je denkt.
• De kamer indelen zonder de stopcontacten mee te tekenen, met een snoer dwars over je looproute als beloning.

Werk dit stappenplan één keer rustig af en je hoeft je kamer jaren niet meer om te gooien. Dus: pak die rolmaat, teken je plattegrond en leg twee indelingen naast elkaar op papier. Welke indeling wint bij jou?